Το 2024, η
εταιρεία «αγόρασε τώρα, πλήρωσε αργότερα» Klarna ανακοίνωσε ότι θα προχωρούσε
σε περικοπές εκατοντάδων θέσεων εργασίας στον τομέα εξυπηρέτησης πελατών και θα
άρχιζε να χρησιμοποιεί αντ’ αυτού ένα chatbot τεχνητής νοημοσύνης. Η κίνηση
αυτή αναμενόταν να εξοικονομήσει εκατομμύρια στην εταιρεία.
Ωστόσο, ένα
χρόνο αργότερα, αφού οι πελάτες διαμαρτυρήθηκαν για την υποβάθμιση της
ποιότητας της εξυπηρέτησης, η Klarna άρχισε να προσλαμβάνει ξανά, διακριτικά,
ανθρώπινους υπαλλήλους εξυπηρέτησης πελατών, σύμφωνα με δημοσίευμα του
Guardian. Με την πρώτη ματιά, αυτή η αλλαγή φαινόταν να αποτελεί μια νίκη για
τους εργαζόμενους στην εποχή της τεχνητής νοημοσύνης.
Τεχνητή Νοημοσύνη και το μοντέλο της Uber
Η
πραγματικότητα, όμως, είναι πιο περίπλοκη. Αντί να προσλάβει υπαλλήλους
εξυπηρέτησης πελατών πλήρους απασχόλησης —τους οποίους η Klarna προσλαμβάνει
μέσω εξωτερικού γραφείου εύρεσης προσωπικού—, η εταιρεία προσέλαβε εργαζόμενους
στο πλαίσιο ενός συστήματος που ο διευθύνων σύμβουλος της Klarna, Sebastian
Siemiatkowski, έχει περιγράψει ως «μοντέλο τύπου Uber».
Πλέον, ένα
chatbot τεχνητής νοημοσύνης συνεχίζει να χειρίζεται το μεγαλύτερο μέρος των
βασικών ερωτήσεων των πελατών, ενώ ένας αυξανόμενος αριθμός εργαζομένων με
περιστασιακή απασχόληση (gig workers) χειρίζεται τις πιο σύνθετες. «Ακριβώς
όπως κάποιος μπορεί να οδηγήσει για λίγο ως οδηγός της Uber, μπορεί στην
πραγματικότητα να ενταχθεί και να εργαστεί στην εξυπηρέτηση πελατών της
Klarna», δήλωσε ο Siemiatkowski σε ένα podcast τον Φεβρουάριο.
Σύμφωνα με
το δημοσίευμα του Guardian, αυτό αποτελεί μια γεύση από έναν από τους τρόπους
με τους οποίους η τεχνητή νοημοσύνη είναι έτοιμη να μεταμορφώσει την εργασία.
Ενώ οι οικονομολόγοι της εργασίας παραμένουν διχασμένοι ως προς το κατά πόσο η
τεχνητή νοημοσύνη θα αντικαταστήσει θέσεις εργασίας, συμφωνούν λίγο πολύ στην
ιδέα ότι η τεχνητή νοημοσύνη θα αντικαταστήσει ορισμένα τμήματα των
περισσότερων θέσεων εργασίας. Η αισιόδοξη ερμηνεία αυτού είναι ότι η τεχνητή
νοημοσύνη θα αναλάβει περισσότερες από τις απλές εργασίες των εργαζομένων,
απελευθερώνοντάς τους ώστε να ασχοληθούν με εργασίες υψηλότερου επιπέδου.
Καθώς οι
εταιρείες ενσωματώνουν όλο και περισσότερο την τεχνητή νοημοσύνη, θα τη
χρησιμοποιούν για να προσλαμβάνουν λιγότερους υπαλλήλους πλήρους απασχόλησης,
στρέφοντας προς ένα κατακερματισμένο εργατικό δυναμικό που μοιάζει με την
«οικονομία των μικροεργασιών» (gig economy).
Τι είναι η «gig» εργασία
Ο όρος «gig»
εργασία αναφέρεται σε ευέλικτη, βραχυπρόθεσμη ή κατά παραγγελία εργασία. Ο όρος
προέρχεται αρχικά από τη μουσική βιομηχανία, όπως μια μπάντα που παίζει σε μια
«συναυλία» («gig»).
Σήμερα
χρησιμοποιείται ευρέως για να περιγράψει τους εργαζόμενους σε πλατφόρμες όπως η
Uber, το DoorDash ή το Taskrabbit. Αυτές οι θέσεις εργασίας παρέχουν στους
εργαζόμενους κάποια αυτονομία να επιλέγουν πότε και πόσο θα εργάζονται, αλλά στερούνται
επίσης των περισσότερων παροχών που δικαιούνται οι εργαζόμενοι πλήρους
απασχόλησης: άδεια με αποδοχές, ασφάλιση υγείας, αποζημίωση εργατικών
ατυχημάτων, υπερωρίες ή ακόμη και κατώτατο μισθό.
«Ένα από τα
θέματα που συζητάμε ως κοινωνιολόγοι που μελετούν την εργασία είναι αυτή η ιδέα
της μετάβασης της εργασίας από την «καριέρα» στη «θέση εργασίας» και, τέλος,
στο «gig».
Και η
τεχνητή νοημοσύνη καθιστά αυτή τη μετάβαση ακόμη πιο εύκολη», λέει η Alexandrea
Ravenelle, κοινωνιολόγος στο Πανεπιστήμιο της Βόρειας Καρολίνας στο Τσάπελ Χιλ
και συγγραφέας του βιβλίου Hustle and Gig: Struggling and Surviving in the
Sharing Economy.
Την
τελευταία δεκαετία, η εργασία με βάση τις «gig» θεωρούνταν κυρίως ως ο τομέας
των οδηγών υπηρεσιών μεταφοράς και των διανομέων. Τώρα όμως, πολλοί κλάδοι
ανακαλύπτουν ότι, αν μπορούν να αναθέσουν ορισμένα τμήματα μιας εργασίας στην
τεχνολογία, μπορούν να μειώσουν το κόστος του εργατικού δυναμικού
προσλαμβάνοντας περισσότερους εργαζόμενους ως εξωτερικούς συνεργάτες αντί για
υπαλλήλους πλήρους απασχόλησης με παροχές.
Πλήγμα για τους υπαλλήλους γραφείου
Αυτή η
μεταμόρφωση πλήττει περισσότερο τους υπαλλήλους γραφείου, καθώς οι εταιρείες
προσπαθούν να πετύχουν αύξηση της αποδοτικότητας μέσω της υιοθέτησης της
τεχνητής νοημοσύνης. «Δεν υπάρχουν στοιχεία που να δείχνουν ότι οι θέσεις
εργασίας εξαφανίζονται, αλλά υπάρχουν πολλά στοιχεία που δείχνουν ότι, μόλις
καταστεί δυνατό να καταργηθεί η πλήρης απασχόληση, οι εταιρείες θα το κάνουν»,
λέει η Mary Gray, ανώτερη βασική ερευνήτρια στη Microsoft Research και
συγγραφέας του βιβλίου Ghost Work: How to Stop Silicon Valley from Building a
New Global Underclass. Η Gray αναφέρει ότι η τεχνολογία μπορεί να διευκολύνει
αυτή τη διαδικασία, αλλά οι εταιρείες το κάνουν κυρίως για να εξοικονομήσουν
κόστος.
«Θα το δούμε
σε κάθε κλάδο», λέει ο Ravenelle, προσθέτοντας: «Δεν πιστεύω ότι υπάρχει
κάποιος κλάδος που να είναι ασφαλής από αυτό.»
Εκατομμύρια
εργαζόμενοι σε πλατφόρμες σε όλο τον κόσμο βρίσκονται πλέον σε επισφαλείς
συνθήκες εργασίας με ασταθή αμοιβή, απρόβλεπτο ωράριο και ανύπαρκτη προστασία
Ο κίνδυνος για πολλές θέσεις εργασίας
Πριν από
δεκαπέντε χρόνια, εταιρείες «gig» όπως η Uber, η DoorDash και η Instacart
δελέασαν τους εργαζόμενους με ελκυστικές υποσχέσεις για ελευθερία και ευελιξία.
Αυτές οι πλατφόρμες πρόσφεραν εργασίες κατά παραγγελία σε οποιονδήποτε διέθετε
αυτοκίνητο και λίγο ελεύθερο χρόνο.
Στους
εργαζόμενους ειπώθηκε ότι θα μπορούσαν να γίνουν αφεντικά του εαυτού τους, να
καθορίζουν τα δικά τους ωράρια και, μερικές φορές, να κερδίζουν περισσότερα
χρήματα από ό,τι θα μπορούσαν σε άλλες θέσεις εργασίας.
Η
πραγματικότητα, φυσικά, αποδείχθηκε ριζικά διαφορετική. Εκατομμύρια εργαζόμενοι
σε πλατφόρμες σε όλο τον κόσμο βρίσκονται πλέον σε επισφαλείς συνθήκες εργασίας
με ασταθή αμοιβή, απρόβλεπτο ωράριο και ανύπαρκτη προστασία.
Μια πρόσφατη
έκθεση της Human Rights Watch περιγράφει λεπτομερώς αυτές τις συνέπειες σε
παγκόσμια κλίμακα, επισημαίνοντας πώς η εργασία μέσω πλατφορμών έχει στερήσει
τους εργαζόμενους από βασικές εργασιακές προστασίες, όπως ο κατώτατος μισθός, η
εργατική αποζημίωση, η πληρωμένη άδεια ασθενείας ή ο έλεγχος του ωραρίου τους –
ενώ παράλληλα αποφέρει ρεκόρ κερδών στις επιχειρήσεις.
Και ενώ
στους εργαζόμενους λέγεται ότι είναι οι ίδιοι αφεντικά του εαυτού τους, οι
πλατφόρμες ασκούν τεράστιο έλεγχο στην εργασία τους, συμπεριλαμβανομένης της
χρήσης αλγορίθμων για την ανάθεση εργασιών, τον καθορισμό των αμοιβών και την
αξιολόγηση της απόδοσης στην εργασία.
Από τη μόνιμη εργασία στην οικονομία των περιστασιακών
απασχολήσεων
Αρκετοί
εργαζόμενοι στον τομέα των παραδόσεων, όπως περιγράφεται στην έκθεση της Human
Rights Watch, ανέφεραν ότι είχαν εμπλακεί σε τροχαία ατυχήματα και αναγκάστηκαν
να καλύψουν οι ίδιοι τα ιατρικά τους έξοδα, καθώς δεν είχαν πρόσβαση στο
σύστημα αποζημίωσης εργαζομένων, ένα τυπικό μέσο προσφυγής για τραυματισμένους
πλήρους απασχόλησης υπαλλήλους στις ΗΠΑ. Άλλοι περιέγραψαν τις πολλές ώρες που
περνούσαν χωρίς αμοιβή περιμένοντας να παραλάβουν πελάτες ή παραγγελίες,
εκτιμώντας ότι έως και το ήμισυ του χρόνου που αφιέρωναν στην εργασία τους
παρέμενε χωρίς αμοιβή.
Η Λένα
Σιμέτ, ανώτερη σύμβουλος για θέματα οικονομικής δικαιοσύνης στην Human Rights
Watch και μία εκ των συγγραφέων της εν λόγω έκθεσης, αναφέρει ότι αυτά θα
πρέπει να αποτελέσουν προειδοποιήσεις για το υπόλοιπο εργατικό δυναμικό. «Αυτό
που παρατηρούμε στον τομέα της εργασίας με βάση τις «gig» αποτελεί, κατά κάποιον
τρόπο, την πρώτη ένδειξη ενός ευρύτερου φαινομένου», λέει. «Πολλές θέσεις
εργασίας θα μπορούσαν να μετατραπούν σε «gig». Το βλέπω απολύτως ως προάγγελο
αυτού που ενδέχεται να δούμε σε πολλά τμήματα της αγοράς εργασίας».
Ένας άλλος
εργαζόμενος, συγγραφέας, είχε αναλάβει μια βραχυπρόθεσμη εργασία αξιολόγησης
κειμένων που δημιουργούνταν από τεχνητή νοημοσύνη για λογαριασμό μιας μεγάλης
εταιρείας τεχνολογίας. Όταν ρωτήθηκε αν τον ανησυχούσε η υπαρξιακή ειρωνεία του
να εκπαιδεύει το λογισμικό που πιθανότατα θα αντικαθιστούσε τον ίδιο και τους
συναδέλφους του, ο συγγραφέας απάντησε: «Αυτή είναι η καλύτερη ευκαιρία για
μένα αυτή τη στιγμή. Και αν μπορείς να σκεφτείς κάτι καλύτερο, πες μου».
Το μέλλον είναι ήδη εδώ
Ορισμένα
στοιχεία υποδηλώνουν ότι αυτό το μέλλον έχει ήδη φτάσει: μια πρόσφατη έρευνα
της Upwork διαπίστωσε ότι περίπου 60 εκατομμύρια Αμερικανοί, ή το 39% του
εργατικού δυναμικού, ασκούν ήδη ελεύθερη επαγγελματική δραστηριότητα ή εργασία
με βραχυπρόθεσμες συμβάσεις, είτε με πλήρη είτε με μερική απασχόληση.
Ο αριθμός
αυτός αναμένεται να αυξηθεί στα 86 εκατομμύρια – περίπου το ήμισυ του εργατικού
δυναμικού – έως το 2027, σύμφωνα με την Statista, μια παγκόσμια πλατφόρμα
ανάλυσης δεδομένων.
Το
μεγαλύτερο και ταχύτερα αναπτυσσόμενο τμήμα δεν είναι οι οδηγοί υπηρεσιών
μεταφοράς με κοινή χρήση οχημάτων ή οι διανομείς, αλλά οι εργαζόμενοι στον
τομέα της γνώσης: υπάλληλοι εξυπηρέτησης πελατών, κειμενογράφοι,
χρηματοοικονομικοί αναλυτές, νομικοί βοηθοί, συγγραφείς και προγραμματιστές.
Ορισμένα
στοιχεία υποδηλώνουν ότι αυτό το μέλλον έχει ήδη φτάσει: μια πρόσφατη έρευνα
της Upwork διαπίστωσε ότι περίπου 60 εκατομμύρια Αμερικανοί, ή το 39% του
εργατικού δυναμικού, ασκούν ήδη ελεύθερη επαγγελματική δραστηριότητα ή εργασία
με βραχυπρόθεσμες συμβάσεις, είτε με πλήρη είτε με μερική απασχόληση.
Ο αριθμός
αυτός αναμένεται να αυξηθεί στα 86 εκατομμύρια – περίπου το ήμισυ του εργατικού
δυναμικού – έως το 2027, σύμφωνα με την Statista, μια παγκόσμια πλατφόρμα
ανάλυσης δεδομένων.
Το
μεγαλύτερο και ταχύτερα αναπτυσσόμενο τμήμα δεν είναι οι οδηγοί υπηρεσιών
μεταφοράς με κοινή χρήση οχημάτων ή οι διανομείς, αλλά οι εργαζόμενοι στον
τομέα της γνώσης: υπάλληλοι εξυπηρέτησης πελατών, κειμενογράφοι,
χρηματοοικονομικοί αναλυτές, νομικοί βοηθοί, συγγραφείς και προγραμματιστές.
Μόλις οι
εργαζόμενοι ταξινομηθούν ως εξωτερικοί συνεργάτες, αντί για μισθωτοί, «έχουμε
την ανατροπή γενεών προστασίας στον χώρο εργασίας που κερδήθηκαν με κόπο», λέει
η Ravenelle, προσθέτοντας: «Κυριολεκτικά πράγματα για τα οποία πέθαναν οι
προπάπποι μας, όλες αυτές οι προστασίες έχουν εξαφανιστεί».
Η μόνη επιλογή
Ένας
αυξανόμενος αριθμός εργαζομένων βρίσκεται πλέον σε αυτό το είδος εργασιακής
συνθήκης, μερικές φορές ως αποτέλεσμα της υιοθέτησης της τεχνητής νοημοσύνης
από τις εταιρείες.
Τον
περασμένο μήνα, η Ravenelle δημοσίευσε μια μελέτη που εξετάζει αυτή τη μεταβολή
μεταξύ των εργαζομένων σε δημιουργικούς τομείς, όπως ηθοποιοί, συγγραφείς,
φωτογράφοι, χορευτές, μουσικοί, παραγωγοί και σχεδιαστές κοστουμιών.
Μερικοί από
αυτούς τους δημιουργικούς επαγγελματίες δήλωσαν ότι ένιωθαν απομονωμένοι από
την έκρηξη της τεχνητής νοημοσύνης, επειδή πίστευαν ότι η δουλειά τους ήταν
πολύ περίπλοκη για ένα μεγάλο γλωσσικό μοντέλο ή επειδή η εργασία τους
απαιτούσε πνευματική κρίση.
Ωστόσο,
πολλοί άλλοι είχαν ήδη αναγκαστεί να εργαστούν ως «μισθοφόροι»,
συμπεριλαμβανομένων εργασιών που αφορούσαν την εκπαίδευση συστημάτων τεχνητής
νοημοσύνης.
Δημιουργικοί επαγγελματίες απέναντι στο παράδοξο της
AI
Μια μουσικός
από τη μελέτη της Ravenelle είχε αναλάβει τον πιο προσοδοφόρο ρόλο που μπορούσε
να βρει στην τρέχουσα αγορά: εργαζόταν ως «αλγοριθμική συνθέτρια»,
δημιουργώντας βασικά μουσικά loops και ρυθμούς για την εκπαίδευση των ίδιων των
συστημάτων τεχνητής νοημοσύνης που έχουν σχεδιαστεί για να αντικαταστήσουν τους
μουσικούς.
Ένας άλλος
εργαζόμενος, συγγραφέας, είχε αναλάβει μια βραχυπρόθεσμη εργασία αξιολόγησης
κειμένων που δημιουργούνταν από τεχνητή νοημοσύνη για λογαριασμό μιας μεγάλης
εταιρείας τεχνολογίας. Όταν ρωτήθηκε αν τον ανησυχούσε η υπαρξιακή ειρωνεία του
να εκπαιδεύει το λογισμικό που πιθανότατα θα αντικαθιστούσε τον ίδιο και τους
συναδέλφους του, ο συγγραφέας απάντησε: «Αυτή είναι η καλύτερη ευκαιρία για
μένα αυτή τη στιγμή. Και αν μπορείς να σκεφτείς κάτι καλύτερο, πες μου».
Ένας άλλος
εργαζόμενος της μελέτης, ένας ηθοποιός, περιέγραψε ότι δέχτηκε μια δουλειά σε
έναν γίγαντα του streaming ψυχαγωγίας, για τον οποίο του είπαν ότι τελικά θα
μείωνε ή θα εξαλείφει την ανάγκη για ηθοποιούς δεύτερου πλάνου και κομπάρσους
στην τηλεόραση και τον κινηματογράφο.
Ο ηθοποιός
βρισκόταν σε ηθικό δίλημμα σχετικά με την αποδοχή μιας εργασίας που θα μπορούσε
ρητά να στερήσει τη δουλειά από άλλους ανθρώπους: «Νιώθω σαν τον εργάτη
οικοδομών που τοποθετεί τα τούβλα για τους θαλάμους αερίου», είπε. Ωστόσο,
χωρίς άλλες επιλογές, ένιωθε ότι δεν είχε άλλη εναλλακτική: «Όχι μόνο η τεχνητή
νοημοσύνη κατακτά τον κόσμο, αλλά είμαι και πάμφτωχος, οπότε καλύτερα να το
δεχτώ».
Η νέα αγορά των «ψηφιακών μισθοφόρων»
Οι
εργαζόμενοι συχνά στρέφονται προς την οικονομία την “gig economy”, επειδή αυτή
αποτελεί την καλύτερη ή την πιο επικερδή επιλογή σε μια κατά τα άλλα ασταθή
αγορά εργασίας. Πράγματι, αυτή ήταν η αρχική υπόσχεση της “gig economy”: όταν
κανείς άλλος δεν προσλαμβάνει, μπορείς πάντα να οδηγήσεις για την Uber.
Σε μια αγορά
εργασίας που έχει ανατραπεί από την τεχνητή νοημοσύνη, οι άνθρωποι στρέφονται
και πάλι προς την “gig economy”. Η Mercor, μια νεοφυής επιχείρηση τεχνητής
νοημοσύνης που ειδικεύεται στην εκπαίδευση δεδομένων, προσέλαβε πάνω από 30.000
εξωτερικούς συνεργάτες το 2025 για να εκτελέσουν εργασίες εκπαίδευσης για τις
μεγαλύτερες εταιρείες τεχνητής νοημοσύνης.
Μεταξύ αυτών
των εξωτερικών συνεργατών περιλαμβάνονται εργαζόμενοι με υψηλά προσόντα, όπως
γιατροί, δικηγόροι και τραπεζίτες, οι οποίοι μπορούν να κερδίζουν υψηλά
ωρομίσθια για τη βελτίωση της τεχνητής νοημοσύνης.
Τουλάχιστον
17 πολιτείες αναγνωρίζουν πλέον τις πλατφόρμες «gig nursing» ως «πλατφόρμες
εργαζομένων στον τομέα της υγείας» και όχι ως εταιρείες προσωρινής απασχόλησης
Πρόβλημα και στον τομέα της υγείας
Και οι
νοσηλευτές αντιμετωπίζουν αυξανόμενη «gigification». Τα τελευταία χρόνια,
ορισμένα δίκτυα νοσοκομείων έχουν αναθέσει τμήματα του βασικού εργατικού
δυναμικού τους σε πλατφόρμες εργασίας που βασίζονται στην τεχνητή νοημοσύνη,
όπως οι ShiftMed, CareRev και Clipboard Health.
Αυτές οι
πλατφόρμες έχουν περιγραφεί ως «Uber για τη νοσηλευτική», με ένα διαφημιστικό
σλόγκαν που αντικατοπτρίζει τις πρώτες μέρες της οικονομίας των πλατφορμών:
κατεβάστε μια εφαρμογή, απολαύστε ευέλικτο ωράριο, υποβάλετε προσφορά για
διαθέσιμες βάρδιες, γίνετε ο δικός σας αφεντικό.
Η
πραγματικότητα έχει αποδειχθεί αρκετά διαφορετική. Οι νοσηλευτές σε αυτές τις
πλατφόρμες αναφέρουν ότι εργάζονται με χαμηλότερους μισθούς, ανταγωνίζονται για
βάρδιες και αναγκάζονται να φέρνουν εξοπλισμό που κανονικά θα πληρωνόταν από
τον εργοδότη, όπως στηθοσκόπια και θερμόμετρα. Ωστόσο, μια νοσηλεύτρια, η οποία
αναφέρθηκε σε μια έκθεση σχετικά με αυτές τις πλατφόρμες, περιέγραψε την
εργασία σε αυτές ως την καλύτερη επιλογή της: «Δεν έχω άλλη επιλογή».
Όπως και η
Uber, αυτές οι πλατφόρμες έχουν επιδιώξει να εξαιρεθούν από τις πολιτικές που
θα τις ρύθμιζαν σε πολλές πολιτείες και το έχουν πετύχει.
Τουλάχιστον
17 πολιτείες αναγνωρίζουν πλέον τις πλατφόρμες «gig nursing» ως «πλατφόρμες
εργαζομένων στον τομέα της υγείας» και όχι ως εταιρείες προσωρινής απασχόλησης,
εξαιρώντας τις από πολλούς από τους κανονισμούς που προστατεύουν τους
εργαζόμενους, με αποτέλεσμα χαμηλότερες αμοιβές και λιγότερη εργασιακή
προστασία. Πολλές από αυτές τις πλατφόρμες «Uber για τη νοσηλευτική» έχουν
φτάσει σε αποτιμήσεις δισεκατομμυρίων δολαρίων.
Η αντίδραση
Ορισμένες
ομάδες εργαζομένων ανταποκρίθηκαν σε αυτή τη μεταβολή στην οικονομία
χρησιμοποιώντας έναν από τους λίγους μοχλούς που έχουν στη διάθεσή τους: τη
συνδικαλιστική οργάνωση. Τον Μάρτιο, οι εργαζόμενοι στον τομέα της υγείας στην
Καλιφόρνια προχώρησαν σε απεργία, διαμαρτυρόμενοι για τη χρήση τεχνητής
νοημοσύνης από την Kaiser Permanente και εκφράζοντας ανησυχίες σχετικά με την
εξωτερική ανάθεση ορισμένων τμημάτων της εργασίας τους στην τεχνολογία.
Τον Μάιο, οι
εργαζόμενοι στον τομέα της πληροφορικής στο Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνιας
ψήφισαν υπέρ της συνδικαλιστικής οργάνωσης, εκφράζοντας ανησυχίες σχετικά με
τις απολύσεις και πιέζοντας για μεγαλύτερο έλεγχο στον τρόπο με τον οποίο θα
χρησιμοποιείται η τεχνητή νοημοσύνη στην εργασία τους.
Ο Max
Belasco, αναλυτής επιχειρηματικών συστημάτων στο Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνιας
στο Λος Άντζελες, ο οποίος συμμετέχει σε αυτή την προσπάθεια συνδικαλισμού,
αναφέρει ότι οι ανησυχίες σχετικά με την τεχνητή νοημοσύνη αποτέλεσαν «βασικό
παράγοντα για τον οποίο αποφασίσαμε να συνδικαλιστούμε». Πρόσθεσε ότι οι
περισσότεροι εργαζόμενοι στον τομέα της πληροφορικής του πανεπιστημίου δεν
είναι αντίθετοι στην τεχνητή νοημοσύνη ή σε άλλες τεχνολογίες, αλλά επιθυμούσαν
το πανεπιστήμιο να τις εφαρμόζει στρατηγικά και όχι απλώς «ως μέτρο μείωσης του
κόστους».
Η μάχη για νέους κανόνες στην εποχή της τεχνητής
νοημοσύνης
Ωστόσο, για
να εξασφαλιστεί η μέγιστη δυνατή προστασία των εργαζομένων, θα χρειαστούν πιο
ολοκληρωμένες πολιτικές σε επίπεδο πολιτείας, ομοσπονδιακό και διεθνές. Η Γκρέι
αναφέρει ότι αυτό θα μπορούσε να λάβει τη μορφή παροχής «βασικών δικαιωμάτων»
σε όλους, ανεξάρτητα από την απασχόλησή τους, όπως η καθολική υγειονομική
περίθαλψη ή το καθολικό βασικό εισόδημα.
Άλλες
προτάσεις πολιτικής εστιάζουν στην επίσημη κατοχύρωση προστασίας για τους
ανεξάρτητους εργολάβους και τους εργαζόμενους σε περιστασιακές εργασίες, όπως
μια παγκόσμια συνθήκη της Διεθνούς Οργάνωσης Εργασίας των Ηνωμένων Εθνών που
βρίσκεται επί του παρόντος υπό συζήτηση και η οποία θα μπορούσε να θεσπίσει
πρότυπα σχετικά με τους μισθούς και την ασφάλεια στον χώρο εργασίας.
Η Simet,
σύμβουλος της Human Rights Watch, πιστεύει ότι αυτό θα μπορούσε να αποτελέσει
ένα ελπιδοφόρο βήμα προς την κατεύθυνση της καθιέρωσης καλύτερων μέτρων
προστασίας των εργαζομένων. Ωστόσο, προειδοποιεί ότι τώρα είναι η κατάλληλη
στιγμή για την ψήφιση ισχυρότερων μέτρων προστασίας, προτού να είναι πολύ αργά.
Πιστεύει ότι
οι κυβερνήσεις έχουν δείξει υπερβολική επιφυλακτικότητα στην εφαρμογή τέτοιων
μέτρων, υποκύπτοντας αντίθετα στις ισχυρισμούς των εταιρειών ότι δεν μπορούν να
λειτουργήσουν με αυστηρότερα μέτρα προστασίας των εργαζομένων. «Παραμένει ένα
πολύ κερδοφόρο μοντέλο εργασίας, ακόμη και αν πρέπει να συμμορφώνεσαι με
ορισμένους κανονισμούς», λέει η Simet, προσθέτοντας: «Και αν αυτό το
επιχειρηματικό μοντέλο μπορεί να επιβιώσει μόνο με την εκμετάλλευση των
εργαζομένων, τότε ίσως δεν θα έπρεπε να υπάρχει.»
Πηγή: ΟΤ
